मार्च महिना, जसलाई हामी पानी, स्वास्थ्य र सरसफाइमा काम गर्नेहरु पानीको महिना भनेर भन्ने गछौं । सधै झै यसपालि पनि मार्च महिनाको आरम्भ हुनासाथ “विश्व पानी दिबस” को अवसरमा के कस्ता कार्यक्रमहरु गर्न सकिन्छ भन्दै सरोकारवालाहरु तयारीमा जुट्न थाल्दा मैले पनि यसको लागी के गर्न सकिएला भनेर सोच्दै थिए दिमागमा “पानी वर्षा” भन्ने शब्द फुर्यो र साथिहरुलाई सुनाए पनि । शब्द त फुर्यो तर गर्ने के ? धेरै सोचे तर अहँ दिमाग मरे चलेन त्यसपछि यो कुरालाई छोडेर यसो ईन्टरनेटमा यसपालिको “विश्व पानी दिबस” को नारा के रहेछ भनि खाज्न थाले अनि थाहा पाए यसमा त “पानी र खाद्य सुरक्षा” भन्ने मुल नारालाई जोड दिएको रहेछ । पर्यो फसाद, पानी वर्षा कसरी गराउने ?
ईन्टरनेटको बटन तल सादै जादाँ हामीले खाने हरेक कुरामा कति मात्रामा पानी हुन्छ, भनि पानी र खाद्यनको सम्बन्धलाई राम्रो संग प्रष्ट्याईएको छोटो भिडियो हेर्न पाए जसले मेरो दिमागमा अर्को झिल्को बाल्न मद्धत गर्यो र “पानी वर्षा” मोडियो “पानी गित” तर्फ ।
“पानी बिनाको माछा” को सबैले चर्चा गर्छन । सायद यहि कुराबाट प्रभावित भएर हो कि क्या हो यसपालीको “विश्व पानी दिबस” मा पानी बिनाको खाद्यन्नको कुरा आयो । म पनि के कम, पानी र गितको सम्बन्ध हेर्छु भनेर लागीपरे र पानीलाई लिएर बनाईएका गितहरु कुन कुन रहेछन् भनेर घोत्लिन थाले अनि कापि र कलम लिएर दिमागमा आएका सम्पूर्ण गीतहरुलाई टिप्दै गए । यसरी यु–टुव लगाएतका अन्य वेवसाइटहरुको सहयोग बिना ३७ वटा गीतहरुलाई मैले आफ्नो कापिमा टिपे जुन यस प्रकार छन्;
असारे महिनामा पानी पर्यो रुझाउने....
ए झरी नझरीदेउ यसरी....
साउने झरीमा यो गाउँको गोरेटो....
यो पानी कस्तो बेईमानी अगंअगं छुन्छ मेरो लाजै नमानी...
झरनाको चिसो पानी...
पानी मिठो मेरो हजुर इलाम बजारको...
मैले छोएको पानी चल्दैन...
तिर्खा लाग्यो पानी खाए...
तालको पानी माछीले खानी...
हिउँ खोलाको पानी छुनै नहुने...
खोलाको त्यो सङ्घलो पानी, कता हिड्यौ कहाँ जानी...
सललल पानी घट्टामा...
सललल खोलिको पानीले...
आमैले भन्थे धाराको पानी...
पानी मुनी ढुङ्गामा लेउ लाग्यो...
फुलको थुङ्गा बगेर गयो गगांको पानीमा...
सिम सिम पानी रहिछौ बेईमानी...
जिन्दगी बगेको पानी हो, फेरि फर्कि आउदैन लै बरी लै...
कहिले आगो, कहिले पानी...
साह्रै मिठो रै छ कुवाको पानी...
रानी खोलाको पानी...
पुरानो डुङ्गा पानीको छाल पार गरु कसरी...
मै छोरी सुन्दरी कसरी भरौ पानी...
बिना बादल असिना पानी...
पानी घट्टा घुमे झै फनन,फनन...
पानी खाने निउले तिम्रो घरमा आउला...
न खानु पानी तुम्बाको...
माछा पानीमा पौडी यसरी...
कहिले घाम, कहिले पानी...
पानी घट्टा घुमेझै फनन, फनन...
सङ्गलो सङ्गलो पानी माथि सुकिले छ छायाँ...
माछी मार्न जाउ न राजै कालापानीमा...
कर्कलाको पानी ढलपल जिन्दगानी...
वर्षा तिमि झम झम गरी वर्षिदेउ न...
मान्छेको माया यहाँ खोलाको पानी जस्तै...
गहिरो गहिरो सागर जस्तै...
यसरी सजिलै ३७ वटा गीतको लिस्ट तयार भएपछि मलाई लाग्यो “पानी बिनाको माछा” मात्र होइन “पानी बिनको गीत” भन्ने उखान पनि बनाउन सकिन्छ । खैर जे होस्, पानी यस्तो चिज हो जस बिना हामी कुनै कुराको कल्पना गर्न सक्दैनौ, पानी छ र त हाम्रो अर्थ छ (“हामी छौ र त पानीको अर्थ छ” पो पनि हुन सक्छ ।
अन्त्यमा, यसपालीको “विश्व पानी दिबस” को अबसरमा सम्पुर्ण पानी प्रेमिहरुलाई शुभकामना व्यक्त गर्न गर्दै रविन सायमिको यो रमाईलो तर सिरियस कार्टुनको साथमा बिदा चाहान्छु धन्यवाद ।
